Hoe “psychologische flexibiliteit” kan helpen bij chronische pijn

Aanhoudende pijn, of het nou door ziekte of door een blessure is, staat veel mensen in de weg om de dingen te doen die ze eigenlijk zouden willen doen. Bij Gelukkig Lijf zijn we goed bekend met het begeleiden van klanten die herstellen van ziekte, blessures of een operatie. Hierbij is de omgang met mogelijke terugslagen en pijn vaak een terugkerend thema. Een goede reden om hier eens wat dieper in te duiken.

Doortrainen

Allereerst kan er na een langdurige periode van pijn angst ontstaan om weer te gaan bewegen, laat staan weer te sporten. En toch is dit bijna altijd een van de beste manieren om zowel fysiek en mentaal weer sterker te worden. Ook al kan een bepaalde spiergroep tijdelijk niet getraind worden door een blessure, dan alsnog kunnen de omliggende spiergroepen gewoon getraind worden. Wat alleen maar ten goede komt voor de blessure. Tenzij je met je armen én benen in het gips terug bent gekomen met een gipsvlucht uit Oostenrijk. Dan misschien niet.

Op het moment dat er sprake is van chronische pijn, is het verleidelijk om van de situatie te balen. Frustraties en ongelukkige gedachten komen al gauw omhoog borrelen. Daarnaast zit de pijn zelf ook in de weg. Je voelt je enorm beperkt in wat je kan. Beperkt zijn in je kunnen is vervelend, maar dit louter verergeren door er dagelijks van te balen kunnen we vooral zonde noemen. En onnodig. Maar dan volgt de vraag vanzelf: hoe ga je dan beter met de pijn om?

Psychologische flexibiliteit

De pijn is er. En die gaat ook niet weg. Uiteraard mag je het proberen: je pijn weg te denken of proberen van het gevoel af te komen. En.. hoe gaat dat? Als we naar de huidige wetenschappelijke literatuur kijken op het gebied van psychologie kunnen we eens wat dieper in het begrip ‘psychologische flexibiliteit’ duiken. Uit meerdere onderzoeken blijkt namelijk dat dit een bewezen succesvolle methode is op het gebied van omgang met pijn. Zo bleek uit een studie van Kings College [1], onder 100 deelnemers die een een methode gebruikte waarbij gericht werd op het verhogen van de psychologische flexibiliteit, dat 65 procent van hen na 3 jaar nog steeds beter om wisten te gaan met hun pijn dan daarvoor. 

Maar wat is psychologische flexibiliteit precies dan? Psychologische flexibiliteit doelt op het flexibel omgaan met de problemen in je leven en daardoor ook een richting op te gaan die waardevol is voor jou. Op het moment dat je in staat bent om flexibel om te kunnen gaan met de (vervelende) gedachtes en gevoelens die de pijn vaak vergezellen, zul je beter in staat zijn om de situatie te accepteren zoals hij is, maar wel te blijven werken aan een toekomst die overeen komt met wat jij uit het leven wil halen. 

Zelf als context

De hier boven genoemde studie richtte zich voornamelijk op een onderdeel van psychologische flexibiliteit; Zelf als Context. Over het algemeen zien wij ‘het denkende zelf’ als diegene die wij ook daadwerkelijk zijn. Het begrip Zelf als Context zet hier zijn vraagtekens bij. Gedachtes en gevoelens komen, en zo snel ze kwamen, gaan ze vaak ook weer. Er is dus een constante verandering in de gedachtes die we hebben. En toch blijven wij zelf vrijwel hetzelfde. 

In het werken met Zelf als Context ga je oefenen met het aanschouwen van de constante stroom aan gedachtes en gevoelens. Om een vergelijking te trekken, kun je jezelf zien als de zee. Waarbij wij enorm gewend zijn om ons constant bezig te houden met de veranderende golven aan de oppervlakte. Soms zijn ze hoog en wild, soms kalm en rustig. Wanneer je contact maakt met wat onder dat hele kleine laagje golven ligt, zul je merken dat je de golven kan laten zijn voor wat ze zijn. Ze komen, ze gaan. Maar de enorme diepte eronder blijft ondertussen nagenoeg hetzelfde. 

Terug naar de chronische pijn. Leuk en aardig allemaal, die begrippen en vergelijkingen. Maar hoe helpt dit mij bij het omgaan met chronische pijn? Op het moment dat je gaat oefenen met de verschillende (o.a. mindfulness) oefeningen, zul je merken dat je steeds beter in staat bent om de gedachtes en gevoelens te zien voor wat ze zijn, golven op de zee. Je kan de gedachtes en gevoelens aanschouwen zonder ze direct ‘te zijn’. 

Oefenen

Voor sommigen kan dit een klein beetje zweverig klinken. Je kan er eens mee experimenteren door elke dag 5-10 minuten vrij te maken voor een simpele mindfulness oefening. Je gedachtes op dat moment te laten zijn voor wat ze zijn. Op den duur levert het werken aan deze flexibiliteit volgens onderzoek van het Pain Management Center van Guy’s and St. Thomas’ Hospital in London [2] dat dit op den duur kan leiden tot minder pijn-gerelateerde angst en/of vermijding, minder depressieve gevoelens, minder fysieke en psycho-sociale ongemakken bij de deelnemers aan de studie. De moeite waard lijkt ons. 

Ben je benieuwd of wij jou kunnen helpen bij je pijnklachten of het weer fit worden na een blessure of ziekte? Neem gerust een kijkje op onze website en neem contact op voor een geheel vrijblijvende kennismaking / proefles.

[1] Vowles, K. E., & Thompson, M. (2011). Acceptance and Commitment Therapy for chronic pain. In L. M. McCracken (Ed.), Mindfulness and acceptance in behavioral medicine: Current theory and practice (pp. 31–60). Oakland, CA: New Harbinger Publications.

[2] Helen R. Gilpin, Alexandra Keyes, Daniel R. Stahl, Riannon Greig, Lance M. McCracken. Predictors of Treatment Outcome in Contextual Cognitive and Behavioral Therapies for Chronic Pain: A Systematic Review. The Journal of Pain, 2017; DOI: 10.1016/j.jpain.2017.04.003

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.