Hoe verlies je verantwoord gewicht op latere leeftijd?

Soms wordt door ouderen niet de noodzaak meer gezien om gewicht te verliezen. Zelfs vanuit dokters kan soms enigszins terughoudend omgegaan worden met het advies om af te vallen op latere leeftijd. De zorgen die zij hebben is dat het verliezen van spier- en botsterkte op de loer ligt bij het verliezen van gewicht. Een gevolg daarvan kan zijn dat ouderen hun mobiliteit verliezen, wat soms verregaande gevolgen kan hebben. In deze blog kijken we naar recent onderzoek over dit onderwerp. Is het mogelijk om op latere leeftijd nog op een gezonder gewicht te komen, zonder risico’s op bijkomende problemen?

Risico dementie, alzheimer

Allereerst is het interessant om te kijken naar wat de gevolgen kunnen zijn van een ongezonde lichaamssamenstelling bij ouderen. Dat een verhoogd (buik-)vetpercentage verschillende risico’s als hart- en vaatziekten met zich mee kan brengen, zagen we al in eerdere blogs langskomen. 

Maar niet alleen op lichamelijk vlak, maar ook op geestelijk vlak zijn er gevolgen. Zo keken een onderzoek dat in 2018 gepubliceerd werd in Clinical Interventions in Aging [2] naar het fenomeen ‘skinny fat’ bij ouderen. Onder skinny fat verstaan ze de combinatie van een laag spierpercentage en juist een hoger vetpercentage. Zij concludeerden dat bij ouderen, deze lichaamssamenstelling een belangrijke voorspeller is van cognitieve prestaties. Het skinny fat lichaamstype bij ouderen bleek een verband te hebben met de laagste algehele cognitie prestatie. Oftewel, het loont op zowel lichamelijk als geestelijk vlak om gewicht te verliezen op latere leeftijd. 

Onderzoek onder 65 plussers

Heel recent onderzoek [1] heeft specifiek gekeken naar de effecten van het verliezen van gewicht bij 65-plussers. Hierbij keken zij met name naar de manier waarop mensen afvallen. Ze lieten een groep ouderen afvallen, door (vrij logisch) een beperkt aantal calorieën op een dag te eten. Echter wat ze hierbij ook deden was het percentage eiwitten dat ze binnenkregen hoog houden, in dit geval 1 gram eiwit per kg. Ook zorgden ze ervoor dat de personen genoeg calcium en vitamine D binnen kregen.

De deelnemers verloren uiteindelijk ongeveer 8 kilogram, waarvan het grootste gedeelte vet was. Dit vet verdween vooral uit de ‘risicogebieden’ voor negatieve gezondheidsklachten; de buik, heupen dijen en rug. De botmassa van de deelnemers verbeterde of bleef hetzelfde en er was een duidelijke verbetering te zien op de Healthy Aging Index, die de biomarkers meet die sterfte en levensduur voorspellen. 

Ondanks het beeld dat het gevaarlijk is voor ouderen om af te vallen, blijkt het tegendeel dus uit deze studie. Er was weinig tot geen achteruitgang in de spier- en botmassa, maar er waren positieve effecten voor de gezondheid waarneembaar. Het hoog houden van de eiwitinname, en het zorgen voor een goede botdichtheid door calcium en vitamine D, lijken hierbij wel een belangrijke rol te spelen. 

Krachttraining vs. Cardio

Zelfs voor ouderen zal afvallen voordeliger zijn in combinatie met sporten. Sporten kan vaak helpen bij het verliezen van vet, maar tegelijkertijd het behouden van spieren. Echter is het dan nog wel van belang welke soort van beweging gedaan wordt. Veel ouderen zullen wandelen of lopen kiezen als de methode om te gaan bewegen. Waar op zich natuurlijk niks mis mee is. Ben je echter aan het afvallen, dan laat onderzoek van de Wake Forest University zien dat om het verliezen van spiermassa tegen te gaan, krachttraining een betere optie blijkt. [3] Dit zal juist de zorgen van sommige dokters (het verliezen van spier- en botmassa veel effectiever tegen gaan dan beweging op basis van cardio. 

Conclusie

De combinatie van lager in calorieën, een hogere inname van eiwitten, calcium en vitamine D én krachttraining kunnen dus ervoor zorgen dat er ook op latere leeftijd nog gezond gewicht kwijt geraakt kan worden. Dit zijn ook grotendeels de facetten waar bij Gelukkig Lijf naar gekeken zal worden wanneer iemand aan een afvaltraject begint. Ook kan het voor veel ouderen een enorme drempel zijn om te beginnen met krachttraining. Onze persoonlijke aanpak in een vertrouwde omgeving helpt hier vaak enorm bij. Een goed voorbeeld hiervan is het verhaal van Gerdina.

[1] Monica C. Serra, Daniel P. Beavers, Rebecca M. Henderson, Jessica L. Kelleher, Jessica R. Kiel, Kristen M. Beavers. Effects of a Hypocaloric, Nutritionally Complete, Higher Protein Meal Plan on Regional Body Fat and Cardiometabolic Biomarkers in Older Adults with Obesity. Annals of Nutrition and Metabolism, 2019; 149 DOI: 10.1159/000497066

[2] Magdalena Tolea, Stephanie Chrisphonte, James Galvin. Sarcopenic obesity and cognitive performance. Clinical Interventions in Aging, 2018; Volume 13: 1111 DOI: 10.2147/CIA.S164113

3) Kristen M. Beavers, Walter T. Ambrosius, W. Jack Rejeski, Jonathan H. Burdette, Michael P. Walkup, Jessica L. Sheedy, Beverly A. Nesbit, Jill E. Gaukstern, Barbara J. Nicklas, Anthony P. Marsh. Effect of Exercise Type During Intentional Weight Loss on Body Composition in Older Adults with Obesity. Obesity, 2017; 25 (11): 1823 DOI: 10.1002/oby.21977

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.